Ik liet AI mijn vragen analyseren; dit kwam eruit
Mijn gebruik van AI in mijn werk
AI is steeds volwassener aan het worden. Maar hoe zet ik AI nu zelf in? Ik maak regelmatig gebruik van ChatGPT, Co-pilot, Mirage en NanoBanana (voor afbeeldingen). Ik heb daar soms een dubbel gevoel bij. Heeft het toegevoegde waarde? Ben ik geen energie aan het verspillen (oftewel, voegt het echt iets toe?) En blijf ik zelf voldoende aan het stuur. Ik heb daarom een van de systemen, ChatGPT zelf gevraagd om te analyseren hoe ik dit instrument de afgelopen tijd heb gebruikt.
Ik blijk ChatGPT in te zetten voor:
- Strategische verander- en communicatievragen
- Het structureren en ordenen van informatie
- Het doorvertalen naar werkvormen
- Het (her-)schrijven van teksten
- Consistentiecheck
- Reflectie- en toetsvragen
- Praktische hulpvragen
In de analyse hieronder verwijst de ‘ik’ naar ChatGPT en de ‘jij’ naar mij als onderzoeksobject. Mijn persoonlijke reflectie voeg ik toe als ‘reflectie’.
De analyse van ChatGPT
Op basis van je vragen over langere tijd ontstaat een vrij helder patroon. Hieronder heb ik (ChatGPT dus) je vragen geanalyseerd en geclusterd, met per cluster:
- wat voor type vragen het zijn
- wat ze zeggen over jouw manier van werken
- typische voorbeelden (geparafraseerd)
1. Strategische verander- en communicatievragen
“Klopt de aanpak inhoudelijk en strategisch?”
Dit is het grootste cluster. Je gebruikt ChatGPT als sparringpartner op strategischniveau.
Kenmerken
- Je toetst of een aanpak logisch, compleet en consistent is
- Je verbindt communicatie expliciet aan verandering, gedrag en organisatiecontext
- Je zoekt geen standaardmodellen, maar maatwerk
Typische vragen
- Past deze communicatieaanpak bij de veranderopgave?
- Welke veranderkleur is dominant – en wat betekent dat?
- Mis ik nog een belangrijk spoor (leiderschap, kanalen, monitoring)?
- Waar zitten risico’s of blinde vlekken?
Wat dit zegt
Je denkt als ontwerper van verandering, niet als uitvoerder van middelen. Communicatie is voor jou nooit een losstaand product.
Reflectie Huib
Ik gebruik ChatGPT inderdaad als een soort klankbord. Ik heb in mijn persoonlijk profiel veel informatie van mijn twee laatste boeken ingevoerd, zodat het systeem weet hoe ik denk. Dat gaat meestal goed, alhoewel je wel scherp moet blijven. Soms voegt ie iets te veel eigen interpretaties toe. Maar als check heel fijn. Het houdt me scherp.
2. Structureren, ordenen en clusteren
“Help me patronen zien in complexiteit.”
Een heel duidelijk tweede cluster: je laat ChatGPT ordenen wat diffuus of veel is.
Kenmerken
- Intakeformulieren, feedback, losse ideeën, tegenstrijdige antwoorden
- Je vraagt expliciet om clustering én om het benoemen van verschillen
Typische vragen
- Kun je deze intake-antwoorden clusteren?
- Waar zitten tegenstellingen of spanningen?
- Kun je dit per vraag samenvatten?
- Zie je dominante thema’s of juist versnippering?
Wat dit zegt
Je werkt veel met groepen, diversiteit en meervoudigheid. Je zoekt overzicht zonder nuance plat te slaan.
Reflectie Huib
Hier is AI voor mij echt een tijdbespaarder. Ik maak graag gebruik van online intakes en dat weet AI echt snel te clusteren. En daardoor maak ik steeds meer gebruik van online intakes. En ter geruststelling, ik heb daarnaast ook gewoon gesprekken met deelnemers.
3. Doorvertalen naar werkvormen, cases en interventies
“Hoe maken we dit concreet en bruikbaar?”
Je bent opvallend vaak bezig met de stap van denken naar doen.
Kenmerken
- Workshops, trainingen, heidagen, leersituaties
- Je wilt dat deelnemers zélf ervaren en toepassen
Typische vragen
- Wat is een goede case voor deze groep?
- Hoe kunnen ze het canvas echt uitproberen voor hun situatie?
- Welke werkvorm past bij deze veranderkleur?
- Hoe maak ik dit interactief i.p.v. zenden?
Wat dit zegt
Je bent sterk didactisch en faciliterend ingesteld. Niet: “ik leg het uit”, maar: “zij moeten ermee aan de slag”.
Reflectie Huib
Heerlijk hoe ChatGPT me helpt maatwerk te bieden, bijvoorbeeld bij in-company trainingen. Soms blijkt tijdens een training de groep de behoefte te hebben om een case verder uit te werken, en die case kan ik dan a la minute voorbereiden.
4. Schrijven, herschrijven en toon aanscherpen
“Zeg ik het goed – en voor wie?”
Een groot deel van je vragen gaat over taal, stijl en leesbaarheid.
Kenmerken
- Van strategische stukken tot LinkedIn-posts
- Je stuurt actief op toon: empathisch, helder, niet te bullet-achtig
Typische vragen
- Kun je dit uitschrijven in lopende tekst?
- Minder bullets, meer verhaal
- Is dit empathisch genoeg?
- Is dit begrijpelijk voor medewerkers / studenten / leidinggevenden?
Wat dit zegt
Je bent taalbewust én doelgroepbewust. Vorm is voor jou geen cosmetica, maar onderdeel van effect.
Reflectie Huib
Een veel toegepaste vorm van AI. Vooral leuk om aan de hand van de inbreng van verandervragen te komen tot een eerste opzet van een veranderverhaal.
5. Consistentie met je eigen modellen en visie
“Past dit bij míjn manier van kijken?”
Je gebruikt ChatGPT expliciet om te bewaken dat alles klopt met jouw denkkader.
Kenmerken
- Regelmatige verwijzing naar je canvas, veranderkleuren, leidende principes
- Je corrigeert als iets “te generiek” of “niet jouw aanpak” is
Typische vragen
- Kun je dit koppelen aan mijn IC-canvas?
- Waar zie je mijn verandercommunicatie-aanpak terug?
- Welke kleur overheerst hier?
- Past dit bij empathische veranderverhalen?
Wat dit zegt
Je ziet ChatGPT niet als auteur, maar als co-denker binnen jouw frame. Jij bewaakt het eigenaarschap.
Reflectie Huib
Een handige manier om aan de hand van stukken te kijken welke ‘veranderkleur’ dominant is. Erg handig.
6. Reflectieve en toetsende vragen
“Waar kan het misgaan?”
Je stelt opvallend vaak kritische vragen over aannames en risico’s.
Kenmerken
- Je zoekt frictie, niet bevestiging
- Je vraagt expliciet naar wat ontbreekt of wringt
Typische vragen
- Wat past hier minder goed?
- Welke verwachtingen zijn onrealistisch?
- Waar zitten spanningen tussen visie en praktijk?
- Klopt dit gevoel dat deze case niet past?
Wat dit zegt
Je bent reflexief en professioneel kritisch. Je gebruikt twijfel productief.
Reflectie Huib
Heel fijn om AI te gebruiken als check, of je geen oogkleppen op hebt bij je analyse. AI kan echt helpen om een situatie vanuit meer kanten te bekijken.
7. Praktisch-instrumentele vragen (ondersteunend)
“Hoe werkt dit concreet?”
Een kleiner, maar terugkerend cluster.
Kenmerken
- Tools, techniek, formats, kleine praktische issues
- Altijd functioneel, nooit hobby-matig
Typische vragen
- Hoe zet ik dit in MailerLite goed neer?
- Welke communicatievormen zijn in opkomst?
- Hoe maak ik dit geschikt voor mobiel?
Wat dit zegt
Je wilt dat strategie ook werkt in de praktijk, tot in de uitvoering.
Reflectie Huib
ChatGPT is voor mijn de afgelopen maanden een geweldig hulpmiddel geweest bij het implementeren van een nieuwe website, nieuwsbrief en andere technische systemen. Als ik vastzat deelde ik een screenshot van de situatie, en in bijna alle gevallen wist AI me verder te helpen. Dat heeft me veel slapeloze nachten bespaard. Echt geweldig!
Overkoepelend profiel
Als ChatGPT al mijn vragen bij elkaar legt, stel ik blijkbaar vooral vragen als: “Hoe ontwerp ik verander- en interne communicatie die inhoudelijk klopt, menselijk voelt, strategisch samenhangt én praktisch werkt?”
Ik gebruikt ChatGPT volgens ChatGPT vooral als:
- denkkader-versterker
- structuurbrenger
- kritische spiegel
- redactiepartner
En niet als snelle antwoordenmachine. Daarbij bleek ook dat mijn vragen zijn in te delen in functionele vragen, vernieuwende vragen en ongemakkelijke vragen.
- Ongeveer 60–65% van de vragen is functioneel
→ nodig om tempo, kwaliteit en consistentie te houden - 25–30% is duidelijk vernieuwend
→ hier ontstaat nieuwe taal, nieuwe scherpte - 5–10% raakt aan echt ongemakkelijke vragen
→ daar zit je grootste ontwikkelpotentieel
Natuurlijk formuleert AI de antwoorden vaak positief. Hier ga ik nog eens goed naar kijken om AI nog gerichter in te zetten. Hoe gebruiken jullie AI? Heb je het al eens aan de systemen gevraagd en herken je het? Ik ben benieuwd naar jullie antwoorden. En wil je meer lezen? Bekijk dan dit blog.
Huib Koeleman
